ปลาสอดเป็นชื่อเรียกของปลากลุ่มหนึ่ง(ปลามูนฟิช ปลามอลลี่ ปลาสอดใหญ่หรือปลามิดไนท์ เพลตี้ เซลฟิน ทอปเซล ไฮฟินเพลตี้ เป็นต้น) ซึ่งเป็นที่รู้กันดีในหมู่ผู้เลี้ยงปลาสวยงามในเมืองไทย คำว่า"สอด" เข้าใจว่าน่าจะเพี้ยนมาจากคำว่า"sword" ที่แปลว่าดาบ อันเป็นชื่อของปลาหางดาบ(swordtail) นั่นเอง
ลักษณะทั่วไปของปลาสอด ลำตัวปลามีลักษณะเพรียวยาวและแบน ข้างตัวมีเกล็ดขนาดเล็ก เป็นปลาที่มีความว่องไว มีนิสัยก้าวร้าวมักทะเลาะวิวาทกันเอง มักอาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง และว่ายน้ำไปมาตลอดเวลา ขนาดของลำตัวเฉลี่ย 10-12 เซนติเมตร อุณหภูมิน้ำที่ใช้เลี้ยงในตู้ประมาณ 22-27 องศาเซลเซียส ค่า pH ของน้ำที่ 6.5-7.5
การสังเกตุเพศ ตัวผู้จะมีปลายหางยื่นชี้แหลมออกมามีลักษณะคล้ายดาบ ใต้ครีบปลาตัวผู้จะมีอวัยวะสืบพันธุ์ยื่นยาวออกมา โดยปกติแล้วขนาดของปลาตัวผู้จะเล็กกว่าตัวเมีย
ปลามูนฟิช(moonfish) เป็นปลาสอดชนิดหนึ่ง มีหลายสี(ยกเว้นสีทองทั้งตัว) มีลักษณะพิเศษคือ โคนหางจะมีลักษณะคล้ายครึ่งวงพระจันทร์ ปลามูนฟิชเป็นต้นกำเนิดของปลาสอดชนิดต่าง ๆ ซึ่งมีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศเม็กซิโก ต่อมาได้มีการสั่งซื้อเข้าไปเลี้ยงในประเทศเยอรมัน ในปี ค.ศ. 1907 สามปีต่อมาได้แพร่ขยายเข้าไปในประเทศสหรัฐอเมริกา มีการทดลองผสมพันธุ์จนได้พันธุ์ปลาใหม่ ๆ เกิดขึ้นมากมาย แต่ละชนิดจะมีชื่อเรียกแตกต่างกันไปตามลักษณะและความสวยงาม
ปลาเพลตี้ เป็นปลาสอดชนิดหนึ่ง มีสีทองทั้งตัว ได้รับการพัฒนาสายพันธุ์มาจากปลามูลฟิช
ปลาเซลฟิน เป็นปลาสอดชนิดหนึ่ง ซึ่งได้รับการพัฒนาสายพันธุ์มาเรื่อยๆ จนมีลักษณะกระโดงหลังใหญ่คล้ายกับใบเรือในสมัยก่อน เป็นปลาที่เลี้ยงง่าย แต่มีข้อเสียคือ ลูกปลามักจะไม่ค่อยเหมือนพ่อแม่ปลา แต่จะไปเหมือนกับบรรพบุรุษดั้งเดิมของมันเอง คือจะมีกระโดงหางที่สั้นและเล็กเป็นส่วนมาก ทั้งนี้คงเป็นเพราะปลาสอดเซลฟินไม่ใช่พันธุ์แท้ แต่เป็นพันธุ์ผสมหรือที่เรียกว่า "พันธุ์ทาง" ปลาเซลฟินบางคู่อาจให้ลูกเหมือนพ่อแม่ปลา คือมีกระโดงหางใหญ่เหมือนพ่อแม่ 50%-90% แต่มักจะไม่ถึง 100% เลย
ปลามอลลี่ เป็นปลาสอดชนิดหนึ่ง นิยมเลี้ยงกันมากในยุโรป โดยชื่อมอลลี่เป็นชื่อที่ตัง้ตามชื่อของชาวฝรั่งเศส(มอลเลี่ยน) เป็นปลาที่เลี้ยงยากกว่าปลาสอดชนิดอื่น ปลาสอดมอลลี่ชอบอยู่ในน้ำกร่อย การนำมาเลี้ยงในตู้ต้องเติมเกลือ 1 ช้อนชาต่อน้ำ 4 ลิตร ดังนั้นมอลลี่จึงไม่เหมาะที่จะเลี้ยงรวมกับปลาอื่น ๆ มอลลี่จะไม่กินลูกอ่อนของตน เว้นแต่ผู้เลี้ยงจะให้อาหารไม่เพียงพอ ไม่ควรเปลี่ยนน้ำบ่อยนอกจากมีความจำเป็นจริง ๆ
ปลาสอดทุกชนิดสามารถผสมพันธุ์กันได้ โดยเฉพาะปลาสอดเพลตี้(สีทองทั้งตัว) มักจะมีผู้นำไปผสมพันธุ์กับปลาชนิดอื่นเสมอ เช่น นำไปผสมพันธุ์กับปลาหางดาบ ซึ่งปลาสอดและปลาหางดาบที่มีขายอยู่ตามท้องตลาดนั้น มักจะเป็นปลาพันธุ์ผสม(ผสมกันมานานแล้ว) ส่วนพันธุ์แท้นั้นหาได้ยากมาก ดังนั้นหากจะกล่าวว่า ปลาหางดาบ(พันธุ์ผสม)ได้กลายพันธุ์เป็นปลาสอดชนิดหนึ่ง(ปลาสอดหางดาบ) ไปแล้ว ก็คงไม่ผิดแต่ประการใด แต่แท้ที่จริงแล้วปลาสอดกับปลาหางดาบนั้นเป็นปลาคนละชนิดกัน(โธ่...ช่างน่าสงสารจริง ๆ เจ้าปลาหางดาบถูกกลืนสัญชาติไปเสียแล้วรึนี่...)