ไก่ชนพันธุ์พม่า
นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 2000 (โดยประมาณ) เป็นต้นมา ต้องยอมรับว่าไก่ชนพันธุ์พม่าได้รับความนิยมมาก กระแสความนิยมในไก่ชนพันธุ์พม่ามาแรงเหลือเกิน ทวีคูณขึ้นทุกวัน การตลาดของไก่ชนพันธุ์พม่าก็คึกคัก ซื้อง่ายขายคล่อง ราคาก็ดี ทำเอาเซียนไก่ชนไทยหลายท่านเปลี่ยนใจ หันไปเล่นไก่ชนพันธุ์พม่าเป็นหลัก ฟาร์มไก่ชนหลายแห่งเลิกเลี้ยงไก่ชนพันธุ์อื่น มุ่งหน้าเพาะไก่ชนพันธุ์พม่าอย่างเดียวก็มี จนอาจพูดได้ว่า ไก่ชนพันธุ์พม่าในยุคปี ค.ศ. 2000 ทำให้วงการไก่ชนของไทยสั่นสะเทือน พลิกผันแบบหน้ามือเป็นหลังมือกันเลยทีเดียว ไก่ชนพันธุ์พม่ามีดีอะไร...?
ตามตำนานที่เล่าขานบอกต่อกันมาหลายร้อยปี เชื่อว่าไก่ชนสายพันธุ์พม่ามีแหล่งกำเนิดอยู่ในประเทศพม่า แรกเริ่มเดิมทีก็อาศัยอยู่ในป่า บางท่านก็ว่าเป็นไก่ป่าสายพันธุ์หนึ่ง เซียนไก่ชาวพม่าก็ได้นำมาเลี้ยง และต่อมาจึงได้แพร่กระจายเข้ามายังประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทยที่อยู่ติดหรือใกล้กับเขตชายแดนไทย-พม่า เช่น เชียงราย เชียงใหม่ ลำพูน แพร่ พะเยาว์ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก เป็นต้น
คุณสมบัติเด่นที่เป็นเอกลักษณ์ของไก่ชนพันธุ์พม่า
ความว่องไว ไก่ชนพันธุ์พม่าเป็นไก่ที่มีความว่องไวจัดจ้าน ไม่ว่าจะเป็นการเดิน วิ่ง กระโดด และการบิน ซึ่งยากที่จะหาไก่ชนสายพันธุ์ใดมาเปรียบหรือเทียบเคียงให้เสมอเหมือนได้ ความไวของไก่ชนพันธุ์พม่าทำให้ไก่ชนสายพันธุ์อื่นที่มักจะเชื่องช้ากว่าเข้าตีได้ลำบาก กว่าจะเข้าถึงตัวได้ก็มักจะโดนไก่พันธุ์พม่าตีเอาซะก่อน ดังคำพังเพยที่ว่า "กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้"
ความขยัน ไก่ชนพันธุ์พม่ามักมีความขยัน ปากไว แข้งไว จิกนิดจิกหน่อยก็ตี บางเหล่าบางตัวไม่ต้องใช้ปากจิกเลย ก็ยังกระโดดบินแล้วปล่อยแข้งเข้าใส่คู่ต่อสู้ได้อย่างสบายๆ ในหนึ่งอันไก่ชนพันธุ์พม่ามักกระโดดตีบินตีถี่มากจนนับไม่ทัน(ประมาณร้อยครั้ง หรือมากกว่าร้อยครั้งต่อหนึ่งอัน) ดังนั้นเรามักได้ยินเซียนไก่พม่ามักพูดว่า "ไก่ชนพันธุ์พม่าบินเป็นร้อย" อยู่เนืองๆ นั่นแล ความขยันในการปล่อยแข้งเข้าใส่คู่ต่อสู้นี้เอง จึงทำให้ไก่ชนพันธุ์พม่ามักเอาชนะไก่คู่ต่อสู้ได้เร็วเสมอ
แผลตี ไก่ชนพันธุ์พม่ามักมีดีที่แผลตี มักชอบตีหน้า ตีตา ตีหู ตีปาก ตัวไหนที่ยิ่งตีแม่นตีขยัน โดยเฉพาะไก่ที่ตีแม่นแผลตา ก็ยิ่งมีโอกาสเอาชนะไก่ได้เร็วเท่านั้น เซียนไก่ชนพันธุ์พม่าหลายต่อหลายท่าน ได้กล่าวเอาไว้ว่า "หากไม่ตีหูตีตา ก็ไม่ใช่ไก่ชนพันธุ์พม่าของแท้"
คุณสมบัติด้อยของไก่ชนพันธุ์พม่า
รอย ไก่พม่าเลือดร้อยมักรอยเล็กตัวเล็ก ทำให้นำไปเลี้ยงชนได้เฉพาะกับบุคคลเพียงบางกลุ่มในบางพื้นที่เท่านั้น ซึ่งก็ยังนับว่าไม่เป็นที่นิยมกันแพร่หลายนักสำหรับไก่ชนพันธุ์พม่ารอยเล็ก
จิตใจ ไก่ชนพันธุ์พม่าเป็นไก่ที่ค่อนข้างขี้ตกใจ ตื่นกลัวง่าย จิตใจไม่ค่อยดี สู้ไก่ช้า ยิ่งถ้าเลี้ยงไม่ได้อายุ(ขนปีกขนหางยังไม่เต็ม) หากนำมาปล้ำชนมักจะดีดไก่ง่าย เมื่อเปรียบเทียบกับไก่ชนสายพันธุ์อื่นในวัยเดียวกัน ดังนั้นหากคิดจะเลี้ยงไก่ชนพันธุ์พม่า ต้องใจเย็น รักษาจิตใจไก่ให้ได้ เลี้ยงให้โตเต็มที่เสียก่อนค่อยนำมาปล้ำชน จิตใจของไก่ชนพันธุ์พม่ามักไม่เหนียวแน่นหากเปรียบเทียบกับไก่ชนสายพันธุ์อื่น(เช่น ไก่ชนพันธุ์ไทยและไก่ชนพันธุ์ไซ่ง่อน) ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม(อาจจะโครงสร้างเล็ก ปอดเล็ก ระบบหายใจไม่ดีไม่ทรหด ไม่ยาวนาน หรืออาจเป็นที่นิสัยประจำสายพันธุ์ก็ตามที) จิตใจที่ไม่ค่อยจะดีนัก จึงส่งผลให้ไก่ชนพันธุ์พม่าแพ้ไก่ได้ง่ายเช่นเดียวกัน บางตัวไม่เคยเจ็บหนัก พอโดนทุบตัว ทุบหลัง ก็ตกใจแพ้ไก่เอาง่ายๆ ก็มี บางตัวโดนตีจุดอันตราย โดนหักครั้งเดียวแพ้ไก่ทันทีก็มี บางตัวโดนหักแล้วสติฟื้นกลับมาได้ แต่อยู่ได้ไม่กี่นาที ไก่พันธุ์พม่าบางตัวตีเขาอยู่ตัวเดียวจนตัวเองหมดแรง ตียังงัยคู่ต่อสู้ก็ทนได้ พอโดนโต้กลับบ้าง ไก่พันธุ์พม่าดันถอดใจ ยอมแพ้เอาง่ายๆ ก็มี...นี่แหละคือจุดอ่อนที่สำคัญของไก่ชนสายพันธุ์พม่า ที่เซียนไก่บางท่านมักพูดว่า"ไก่ชนพันธุ์พม่ามักแพ้ภัยตัวเอง"และ"ไก่ชนพันธุ์พม่าสะโหล่งหลุด" นั่นแล การเลี้ยงไก่พันธุ์พม่าออกชนนั้นจะต้องเลี้ยงแบบใจเย็น เลี้ยงให้ได้อายุดีๆ ก็จะช่วยลดข้อด้อยนี้ลงได้บ้าง
พละกำลัง พละกำลังของไก่ชนพันธุ์พม่ามักอ่อนปลาย การลากอันมักเป็นรองไก่ชนสายพันธุ์อื่น ตีได้ดีที่สุดเฉพาะอันต้นๆ อันหนึ่งอันสอง และอันสาม ตามลำดับ พอมากอันเข้าไก่พันธุ์พม่าก็มักจะตกเป็นรองไก่ชนสายพันธุ์อื่นในเรื่องของพละกำลัง เช่น พันธุ์ไทยและพันธุ์เวียดนาม(ไซ่ง่อน) การเลี้ยงไก่พันธุ์พม่าออกชนนั้นจะต้องเลี้ยงแบบใจเย็น เลี้ยงให้ได้อายุดีๆ ก็จะช่วยลดข้อด้อยนี้ลงได้เช่นเดียวกัน
เชิงชนของไก่ชนพันธุ์พม่า
ลีลาชั้นเชิงของไก่ชนพันธุ์พม่าที่โดดเด่นและดูจะเป็นเอกลักษณ์ประจำสายพันธุ์ ได้แก่ เชิงสาด เชิงชักลิ่ม และเชิงวิ่งล่อ
หมายเหตุ : ไก่เชิงม้าล่อ(วิ่งตรง) บางตัว พอเข้าชนในสังเวียน เชิงม้าล่อหายไป จากประสบการณ์จริง ผู้เขียนขอฝากเอาไว้เพื่อเป็นข้อสังเกต และเพื่อประโยชน์ในทางการศึกษาต่อไป
ไก่ชนพันธุ์พม่าเหล่าต่างๆ
เหล่าพม่าดั้งเดิมหรือสายเก่า เป็นไก่ชนพันธุ์พม่าที่เซียนไก่เชื่อกันว่านำเข้ามาจากประเทศพม่า เริ่มแรกก็เลี้ยงกันอยู่ทางภาคเหนือตอนบน และต่อมาได้แพร่กระจาย และมีเลี้ยงกันอยู่ทั่วไป แทบจะทุกภาคของประเทศไทย เซียนไก่เชื่อกันว่าเลี้ยงมาตั้งแต่...หลายร้อยปีแล้ว
เหล่าพม่าแม่สะเรียง เป็นไก่ชนพันธุ์พม่าเหล่าหนึ่งที่เจ้าของต้นตำรับ(หลายซุ้ม) บอกว่านำเข้ามาจากประเทศพม่าโดยตรง(ไก่ตัวที่นำเข้ามาโดยตรง เรียกว่า "ลูกนอก") โดยนำมาเลี้ยงที่ อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน ต่อมาได้นำออกชนจนสร้างชื่อเสียงลือลั่นกระฉ่อนไปทั่วภาคเหนือและทั่วทุกภาคของประเทศไทย เนื่องจากการคมนาคมขนส่งที่สะดวกมากขึ้น ประกอบกับความเจริญก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยีการสื่อสาร ทำให้ปัจจุบันมีไก่เหล่าพม่าแม่สะเรียง กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทยเสียแล้ว (ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดเมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2550)