เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น ผู้เขียนขอแบ่งอาหารของไก่พื้นบ้านหรือไก่ชน ออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้
1.ประเภทอาหารหลัก
อาหารหลัก หมายถึง อาหารที่นิยมใช้เลี้ยงไก่เป็นประจำทุกวัน อาหารหลักของไก่มีหลายอย่าง เช่น ปลายข้าว รำอ่อน ข้าวเปลือก ข้าวกล้อง ข้าวโพด อาหารไก่สำเร็จรูปหรือหัวอาหาร เป็นต้น เราควรเลือกอาหารให้ถูกต้องตามวัยของไก่ โดยคำนึงถึงคุณค่า ปริมาณ และขนาดของชิ้นอาหาร(ต้องให้เหมาะสมกับตัวไก่และปากของไก่)
อาหารหลักสำหรับไก่เล็ก ได้แก่ ข้าวสวยคลุกน้ำ(ข้าวจ้าวที่หุงสุกแล้ว) ปลายข้าว อาหารไก่เล็ก
อาหารหลักสำหรับไก่รุ่น ได้แก่ ปลายข้าว ปลายข้าวผสมรำอ่อน(คลุกน้ำพอหมาด) ข้าวเปลือก ข้าวกล้อง ข้าวโพด อาหารไก่รุ่น
อาหารหลักสำหรับไก่ใหญ่ ได้แก่ ปลายข้าว ปลายข้าวผสมรำอ่อน(คลุกน้ำพอหมาด) ข้าวเปลือก ข้าวกล้อง ข้าวโพด อาหารไก่ใหญ่
2. ประเภทอาหารธรรมชาติ
อาหารธรรมชาติ หมายถึง อาหารที่เกิดขึ้นและมีอยู่ตามธรรมชาติ พอไก่เดินคุ้ยเขี่ยไปพบเจอเข้าก็เลยจิกกินเป็นอาหาร ตัวอย่างอาหารธรรมชาติ ได้แก่ หญ้า ผัก ผลไม้ สัตว์ขนาดเล็ก แมลงต่างๆ ตลอดจนซากสัตว์ที่ตายแล้ว เป็นต้น
3. ประเภทอาหารเสริม
|
|
|
อาหารเสริม หมายถึง อาหารที่ใช้เลี้ยงไก่ในบางโอกาสเพิ่มเติมจากอาหารหลักและอาหารตามธรรมชาติ อาหารพวกนี้อาจเกิดขึ้นมาเองหรือมนุษย์เป็นผู้กระทำให้เกิดขึ้น ที่สำคัญคน(ผู้เลี้ยงไก่) ต้องเป็นผู้นำมาให้ไก่กิน ตัวอย่างอาหารเสริม ได้แก่ หญ้า ใบหม่อน ใบตะไคร้ ผัก ผลไม้ ปลาป่น ไข่ต้ม ไข่ตุ๋น เนื้อสัตว์ต่างๆ อาหารไก่ชน(อาหารสำเร็จรูป) อาหารบำรุงกำลังไก่ชนสูตรต่างๆ แคลเซียม วิตามินต่างๆ เป็นต้น
ข้อควรระวัง
การใช้รำอ่อนเลี้ยงไก่ ควรผสมกับปลายข้าว ไม่ควรให้รำอ่อนอย่างเดียว เพราะรำจะมีกากมากและเหนียวหากผสมกับน้ำในตัวไก่ อาจทำให้ระบบการย่อยและการขับถ่ายของไก่มีปัญหา ทำให้ขับถ่ายไม่ออกและมีโอกาสเป็นโรคลำไส้อักเสบ อีกทั้งสารอาหารจากรำอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ อาจทำให้ไก่เป็นโรคขาดสารอาหาร หน้าซีด โตช้า หรือไม่โตเลย
ไม่ควรใช้รำอ่อนเลี้ยงลูกไก่หรือไก่ลูกเจี๊ยบ เนื่องจากรำมักจะติดคอลูกไก่ และอีกอย่างระบบการย่อยของลูกไก่ยังไม่ดีพอ ยังย่อยรำได้ยากนั่นเอง
ห้ามใช้รำหยาบหรือรำแก่เลี้ยงไก่เด็ดขาด ถือว่าเป็นอาหารต้องห้าม อันตรายมากสำหรับไก่ เนื่องจากกากของรำหยาบย่อยยากมาก ยิ่งกินเข้าไปเยอะก็ยิ่งเป็นอันตรายมากขึ้นเท่านั้น ทำให้เกิดการสะสม มีโอกาสทำให้ลำไส้ไก่เป็นแผลและอักเสบได้ ทำให้ไก่ขับถ่ายไม่ออก ขับถ่ายเป็นเลือด
รำทุกชนิดห้ามใช้เลี้ยงแม่ไก่ที่กำลังกกไข่ เนื่องจากในระว่างที่แม่ไก่กกไข่อยู่นั้น โอกาสในการขับถ่ายจะน้อยลง ประกอบกับรำเป็นอาหารที่มีกากมาก ทำให้เกิดการสะสมในลำไส้ ขับถ่ายไม่ออก ทำให้ลำไส้ไก่เป็นแผลและอักเสบ
หมายเหตุ : อาหารไก่เล็ก อาหารไก่รุ่น และอาหารไก่ใหญ่ เป็นอาหารสำเร็จรูป บางคนมักเรียกว่า "หัวอาหารไก่" หาซื้อได้ตามร้านขายอาหารสัตว์ทั่วไป ทางร้านเขาจะแบ่งขายกิโลกรัมละประมาณ 12-13 บาท(ข้อมูลจาก ต.สูงเนิน อ.สูงเนิน จ.นครราชสีมา เมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2548) และหากต้องการใช้มากก็ให้ซื้อทีละกระสอบหรือหลายกระสอบ ราคาก็จะถูกลงอีก
