|
ผู้ที่เลี้ยงสุนัขตั้งแต่ตัวเล็กมักจะแปลกใจว่า
เวลาผ่านไปไม่นานสุนัขของคุณก็เป็นหนุ่มเป็นสาวพร้อมที่จะผสมพันธุ์ให้กำเนิดลูกหลานกันแล้ว
สุนัขแต่ละพันธุ์มีเวลาในการเป็นหนุ่มเป็นสาวไม่เท่ากัน
บางพันธุ์ใช้เวลาเพียง 6-8 เดือน
บางพันธุ์ใช้เวลาปีหนึ่ง
สุนัขพันธุ์ยักษ์อย่างเกรดเดน
เซสต์เบอร์นาร์ดอาจต้องใช้เวลานานถึง
2
ปีกว่าที่จะถึงวัยเจริญพันธุ์
เราจะสังเกตความเป็นหนุ่มเป็นสาวของสุนัขเราได้จากตัวผู้จะมีลูกอัณฑะ
2 ลูก
ส่วนตัวเมียจะมีอาการเป็นสัด(heat)
มีเลือดออกมาจากอวัยวะเพศ
พร้อมที่จะผสมพันธุ์กัน
และให้กำเนิดลูกสุนัขตัวน้อยๆ
ต่อไป
ช่วงระยะที่สุนัขเพศเมียเป็นสัด
ช่วงนี้สามารถสังเกตได้จากการเปลี่ยนแปลงในตัวสุนัขมากที่สุด
อวัยวะเพศของสุนัขจะบวม
และมีเลือดสีแดงเหมือนประจำเดือนของผู้หญิงไหลออกมาจากช่องคลอด
เจ้าของสุนัขต้องทำใจเป็นอย่างมาก
หากได้เลี้ยงสุนัขเพศเมียในตอนนี้
เพราะจะมีบรรดาสุนัขตัวผู้
หนุ่มใหญ่ หนุ่มเล็ก
มาป้วนเปี้ยนพร้อมส่งเสียงเห่าหอนไม่ขาด
ที่เป็นเช่นนี้
เพราะนอกจากมันจะมีเลือดไหลออกมาแล้ว
ยังจะปล่อยสารพีโรโมนออกมา
เพื่อล่อให้ตัวผู้รู้ว่ามันกำลังใกล้จะถึงเวลาผสมพันธุ์แล้ว
ระยะเวลาที่ควรผสมพันธุ์
หากปล่อยให้สุนัขเดินเพ่นพ่านเมื่อเป็นสัดครั้งแรกก็มักจะถูกตัวผู้ต้อนและผสมพันธุ์ทันที
แต่หากเราควบคุมได้ขอแนะนำว่าไม่ควรปล่อยให้ผสมพันธุ์กันตอนเป็นสัดครั้งแรก
เพราะร่างกายของสุนัขยังไม่เติบโตเต็มที่
ควรรอให้เป็นสัดครั้งที่ 2
ร่างกายของสุนัขมีความพร้อมมากกว่าเดิมจะดีกว่า
สุนัขตัวผู้นั้นจะผสมพันธุ์ได้ตลอดเวลา
อยู่ที่ว่าตัวเมียของเรา
จะพร้อมตอนไหนเท่านั้น
ขั้นตอนการอุ้มท้องของสุนัข
หลังจากที่สุนัขตัวเมียและตัวผู้ได้ผสมพันธุ์กันแล้ว
หากไม่มีอะไรผิดปกติแล้วส่วนใหญ่สุนัขตัวเมียตั้งท้อง
ลักษณะภายนอกที่เราสังเกตเห็นได้ก็คือ
นมของสุนัขจะตั้งชันขึ้นและเมื่อถึงวันใกล้คลอดเต้านมจะใหญ่หย่อนคล้อยลงมา
ท้องของสุนัขตัวเมียจะเริ่มใหญ่ขึ้นทุกวันจนดูอุ้ยอ้าย
และสามารถมองเห็นได้ชัดเจนขึ้นหลังจากแม่สุนัขอุ้มท้องได้ประมาณ ๑ เดือนขึ้นไป
สุนัขที่กำลังจะเป็นแม่มันจะรู้ตัวดีด้วยสัญชาตญาณว่ามันควรปฏิบัติตัวอย่างไร
เป็นต้นว่า กินมาก นอนบ่อย
เราควรบำรุงครรภ์ของแม่สุนัขด้วยการให้อาหารพิเศษมากขึ้น
และอาจเสริมด้วยวิตามินบำรุง ทั้งนี้ควรขอรับคำปรึกษาจากสัตว์แพทย์ใกล้บ้านด้วย
สถานที่คลอดของสุนัข
พฤติกรรมของสุนัขที่สำคัญในขณะที่ใกล้จะถึงวันกำหนดคลอดก็คือ
แม่สุนัขท้องแก่จะพยายามเตรียมหาสถานที่เอาไว้ล่่วงหน้า โดยมันจะเสาะหาสถานที่เอง
ส่วนใหญ่แม่สุนัขมักจะเลือกเอา้บริเวณที่ลับตาคนและสัตว์อื่นๆ เช่น
ในโรงรถ โคนต้นไม้ใหญ่
ใต้ถุนบ้าน หลังบ้าน ข้างบ้าน ข้างอ่างปลา กระถางดอดไม้ ตลอดจนซอกมุมต่างๆ
เพื่อความสะอาดเรียบร้อย เพื่อให้ถูกสุขลักษณะ
และเพื่อป้องกันไม่ให้ลูกสุนัขได้รับอันตรายเราควรเตรียมสถานที่ไว้สำหรับการคลอดโดยเฉพาะจะดีกว่า
โดยอาจดัดแปลงจากกรงสุนัขเสริมด้วยพื้นที่อ่อนนุ่มและทำความสะอาดง่าย เช่น
ผ้ายาง
เมื่อสังเกตเห็นว่าใกล้เวลาคลอดเต็มที่แล้วจึงนำ
สุนัขท้องแก่ไปขังไว้รอจนกว่าการคลอดจะเสร็จสมบูรณ์ และเข้าที่เรียบร้อยเสียก่อน
จึึงปล่อยให้แม่สุนัขออกมาเดินเล่นได้บ้าง
เมื่อสุนัขคลอดลูกออกมาแล้ว
สุนัขโดยทั่วไปจะคลอดลูก
และจัดการทุกอย่างภายหลังจากการคลอดสำเร็จ
ได้ด้วยตัวเอง
แม้กระทั่งการทำความสะอาดลูกของมันทุกๆ
ตัว
จะมีปัญหาบ้างก็ตรงสุนัขเพิ่งท้องเป็นครั้งแรก
ที่อาจจะไม่ชำนาญในการดูแลลูกอ่อน
เราซึ่งเป็นเจ้าของมัน
ต้องคอยหมั่นสังเกต
และคอยช่วยดูแลอย่างห่าง
ๆ
มีไม่น้อยเหมือนกันที่สุนัขที่ท้องครั้งแรก
มักจะช่วยชีวิตลูกของมันไม่ได้
โดยทำไม่เป็นแม้กระทั่งการกัดรกให้ขาดหลังการคลอด
สิ่งเหล่านี้ต้องอยู่ในความช่วยเหลือของเรา
ผ่าตัดช่วยเหลือสุนัขคลอดลูก
กรณีเช่นนี้เกิดขึ้นได้เช่นเดียวกับคน
สุนัขท้องแก่บางตัวมีปัญหา
ที่คลอดด้วยวิธีธรรมชาติไม่ได้
หากเจ้าของได้หมั่นเอาใจใส่
และนับวันเวลา
ตั้งท้องของมัน
และสังเกตว่าเวลาที่มันจะคลอดเจ้าตัวเล็กๆ
ออกมาแล้วอย่านิ่งนอนใจ
ควรนำสุนัขของเราไปให้สัตว์แพทย์ตรวจ
อาจจะมีปัญหาเกี่ยว
กับลูกอ่อนที่อยู่ข้างในท้อง
ถ้าเป็นไปได้หมออาจจะตัดสินใจผ่าตัดเอาลูกในท้องออก
ช่วยให้ปลอดภัยทั้งแม่
และลูกได้
การฉีดวัคซีนให้ลูกสุนัข
ลูกสุนัขต้องได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคตามระยะเวลาที่สัตว์แพทย์กำหนด
เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรคร้ายแรงและสร้างภูมิคุ้มกันให้กับลูกสุนัข
เรามักจะเริ่มฉีดวัคซีนเมื่อลูกสุนัขอายุได้
6-8 เดือน ป้องกันโรคไข้หวัด
อายุ 10
สัปดาห์ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไวรัสลำไส้
อายุ 12
สัปดาห์ฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า
อายุ 14
สัปดาห์ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หัดอีกครั้ง
อายุ 16 และ 24
สัปดาห์ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไวรัสลำไส้
และโรคพิษสุนัขบ้าอีกครั้ง
เช่นเดียวกัน
อุปกรณ์เสริมสำหรับให้ยา
และให้อาหารลูกสุนัข
ลูกสุนัขก็เหมือนทารกที่จะรอแต่ดื่มนมจากอกแม่ของมัน
ย่อมไม่เพียงพอแน่
เราควรจัดหาอุปกรณ์สำหรับเลี้ยงดูลูกสุนัขที่ยังพึ่งตัวเองไม่ได้
เช่น
กรวยยาสำหรับป้อนอาหารเหลว
ขนมนมสำหรับป้อนนม สะลิงฉีดยาสำหรับป้อนยา
เป็นต้น
วิธีป้อนนมให้ลูกสุนัข
ลูกสุนัขที่ยังอ่อนมากๆลืมตายังไม่ได้
จำเป็นที่จะ
ต้องได้รับอาหารที่เพียงพอ
กรณีที่แม่ของมันคลอดลูกออกมามาก
ทำให้มีน้ำนมที่จะเลี้ยงลูกไม่เพียงพอ
เราต้องช่วยจัดหาน้ำนมเพิ่มให้มัน
โดยใช้ขวดนมเด็กใส่น้ำนมเลี้ยงเด็กทารกป้อนให้มันดูดกิน
หากเป็นเด็กทารกการป้อนนมจากขวดต้องให้เด็กนอนหงาย
แต่ลูกสุนัขควรให้มันอยู่ในท่ายืนหรือนอนคว่ำปกติ
แล้วจึงป้อนนมจากขวดให้มันดื่มกินก็ได้
อาหารเสริมกับน้ำนมแม่
น้ำนมที่ใช้เลี้ยงลูกสุนัขทั่วไปมีขายตามท้องตลาด
ไม่ควรให้นมข้นหวาน
เช่นเดียวกับที่ห้ามใช้ในเด็กทารก
ถ้าเป็นไปได้การผสมนมให้ลูกสุนัข
ควรบีบน้ำนมจากแม่ของมันผสมกับนมกระป๋องสำหรับเลี้ยงลูกสุนัข
เพื่อที่มันจะได้คุ้นเคย
และดื่มกินได้มากกว่าปกติ
อาหารสำหรับลูกสุนัข
ดังได้กล่าวมาแล้วข้างต้นว่า
สุนัขก็ต้องการอาหารเช่นเดียวกับคน
ยิ่งเป็นลูกสุนัขด้วยแล้ว
อาหารที่ให้มันต้องประกอบไปด้วยสารอาหารอย่างครบถ้วนเท่า
ที่มันต้องการ
เพื่อเสริมสร้างให้ร่างกายของมันได้เติบโตขึ้นมาเป็นสุนัขใหญ่
ที่สมบูรณ์อย่างเต็มที่
สุนัขที่สมบูรณ์จะซนเหมือนเด็ก
พฤติกรรมของสุนัขเมื่อเติบโตมาได้ประมาณ
7-8 เดือน
จะมีนิสัยซนมากเหมือนกับเด็ก
ยิ่งถ้าหากคลอกเดียวกับมัน
มีพี่น้องที่โตไล่ๆกันมากกว่า
1 ตัวด้วยแล้ว
มันจะรวมกลุ่มกันทั้งกัด
ทั้งวิ่งขับกันจนดูน่าเวียนหัวไปหมด
พฤติกรรมที่มักเกิดขึ้นกับลูกสุนัขวัยนี้ก็คือ
การชอบกัดแทะสิ่งต่างๆ ควรจัดหากระดูกที่ทำจากหนังอัดเพื่อให้พวกมันแทะ
โดยเฉพาะ
ดีกว่าที่จะปล่อยให้มันไปแทะขาโต๊ะ
รองเท้า จนเสียหายไปหมด
|
